Πολλές φορές η υπάρχουσα ποσότητα οστού στις γνάθους είναι ανεπαρκής για την ικανοποιητική στήριξη προσθετικών εργασιών ή για την υποδοχή οδοντικών εμφυτευμάτων. Αυτό μπορεί να είναι αποτέλεσμα περιοδοντίτιδας, μακροχρόνιας χρήσης οδοντοστοιχιών, τραύματος, ή χειρουργικής αφαίρεσης όγκων (Εικόνα 11, 12, 13).
Σε τέτοιες περιπτώσεις ο γναθοπροσωπικός χειρουργός μπορεί να μεταμοσχεύσει στις ελλειμματικές περιοχές των γνάθων οστικά μοσχεύματα προερχόμενα από ενδοστοματικές (γενειακή σύμφυση, έξω λοξή γραμμή κάτω γνάθου, ζυγωματική αντηρίδα άνω γνάθου) ή εξωστοματικές δότριες θέσεις (λαγόνιος ακρολοφία, κνήμη, κρανιακός θόλος) προκειμένου να βελτιωθεί η ποσότητα και η ποιότητα των σκληρών ιστών.
Προηγείται η αναπλαστική επέμβαση (οστική αυτομεταμόσχευση) που συνήθως γίνεται σε νοσοκομειακό περιβάλλον και μετά την παρέλευση 5 ως 6 μηνών, χρονικού διαστήματος που απαιτείται για την ωρίμανση και τη βιολογική ενσωμάτωση του οστικού μοσχεύματος, ακολουθεί στο ιατρείο η τοποθέτηση των οδοντικών εμφυτευμάτων στις ιδανικές θέσεις και με απόλυτα προβλέψιμο τρόπο.
Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε πάνω στην αντίστοιχη εικόνα.
-
Εικόνα 11: Σημαντική οστική απώλεια εξαιτίας τοπικής φλεγμονής / περιοδοντίτιδας στην κάτω γνάθο δεξιά κάτω από την άσπρη στικτή γραμμή. Η περίπτωση αποκαταστάθηκε με 3D ανάπλαση χρησιμοποιώντας αυτογενές οστικό μόσχευμα και πλέγμα τιτανίου. Σε 2ο χρόνο τοποθετήθηκαν 2 οδοντικά εμφυτεύματα. -
Εικόνα 12: Πολύ προχωρημένη ατροφία της άνω γνάθου εξαιτίας μακροχρόνιας χρήσης κινητής οδοντοστοιχίας. Η περίπτωση αποκαταστάθηκε με ανοικτές ανυψώσεις των ιγμορείων και των ρινικών θαλαμών. Σε 2ο χρόνο τοποθετήθηκαν 5 οδοντικά εμφυτεύματα. -
Εικόνα 13: Σημαντική απώλεια στην πρόσθια περιοχή της κάτω γνάθου σε νέα γυναίκα λόγω τροχαίου ατυχήματος. Έγινε ανάπλαση με απορροφήσιμο πλέγμα και αυτογενές οστικό μόσχευμα, ενώ σε 2ο χρόνο τοποθετήθηκαν 2 οδοντικά εμφυτεύματα. (Οδοντίατρος: Τ. Καλκατζάκος)
Οι πιο συνηθισμένες αναπλαστικές επεμβάσεις στη χειρουργική εμφυτευματολογία είναι:
1) Η τοποθέτηση οδοντικού εμφυτεύματος ταυτόχρονα με ανάπλαση της ελλειμματικής φατνιακής ακρολοφίας χρησιμοποιώντας μείγμα αυτογενούς φλοιώδους οστικού μοσχεύματος και κοκκώδους βόειου ή χοίριου ξενομοσχεύματος (contour ridge augmentation). Η περιοχή καλύπτεται με απορροφήσιμη μεμβράνη κολλαγόνου, η οποία ακινητοποιείται με συμπληρωματικά μέσα, όπως ράμματα και καρφίδες τιτανίου.
2) Η ανοικτή ανύψωση της μεμβράνης του ιγμορείου (maxillary sinus floor elevation), όταν το ζητούμενο είναι η αποκατάσταση των οπίσθιων περιοχών της άνω γνάθου με οδοντικά εμφυτεύματα. Ανάλογα με τις συνθήκες μπορεί η τοποθέτηση των οδοντικών εμφυτευμάτων να γίνει ταυτόχρονα με την ανύψωση ιγμορείου ή σε δεύτερο χρόνο (Εικόνα 14).
3) Η ανάπλαση της ελλειμματικής φατνιακής ακρολοφίας της άνω ή της κάτω γνάθου με block αυτογενούς οστικού μοσχεύματος (autogenous block graft) από ενδοστοματική δότρια θέση (γενειακή σύμφυση ή κλάδος της κάτω γνάθου). Σε τέτοιες περιπτώσεις τα αυτογενή οστικά blocks ακινητοποιούνται επί των δεκτριών θέσεών τους με micro βίδες οστεοσύνθεσης. Σε δεύτερο χρόνο προγραμματίζεται η επανείσοδος στην αναπλασμένη πλέον περιοχή για την αφαίρεση των βιδών οστεοσύνθεσης και την τοποθέτηση των οδοντικών εμφυτευμάτων (Εικόνα 15).
4) Σε εκτεταμένα ελλείμματα της άνω και της κάτω γνάθου η αποκατάσταση κατά πάχος και καθ’ ύψος της ατροφικής γνάθου μπορεί να γίνει με τη βοήθεια πλέγματος τιτανίου (titanium mesh 3D augmentation), εντός του οποίου στοιβάζεται κοκκώδες αυτομόσχευμα από ενδοστοματική ή εξωστοματική δότρια θέση. Το πλέγμα ακινητοποιείται σταθερά με micro βίδες οστεοσύνθεσης και η επανείσοδος για την αφαίρεση αυτών των υλικών και την τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων προγραμματίζεται να γίνει μετά από 4 ως 6 μήνες (Εικόνα 16).
Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε πάνω στην αντίστοιχη εικόνα.
-
Εικόνα 14: Ολική αποκατάσταση ατροφικής άνω γνάθου με ανοικτές ανυψώσεις ιγμορείων αμφοτερόπλευρα (άσπρα βέλη στην εικόνα 14Β), καθώς και αυτογενή οστικά blocks στην πρόσθια περιοχή. Σε 2ο χρόνο τοποθετήθηκαν 6 οδοντικά εμφυτεύματα (εικόνα 14Γ) και παραδόθηκε ακίνητη μεταλλοκεραμική προσθετική αποκατάσταση. (Προσθετολόγος: Ε. Κωνσταντουλάκης) -
Εικόνα 15: Ολική αποκατάσταση ατροφικής άνω γνάθου με ανοικτές ανυψώσεις ιγμορείων αμφοτερόπλευρα και 4 αυτογενή οστικά blocks στην πρόσθια περιοχή. Στην εικόνα 15Β διακρίνονται 2 micro βίδες οστεοσύνθεσης ανά block. Σε 2ο χρόνο τοποθετήθηκαν στην άνω γνάθο 6 οδοντικά εμφυτεύματα και τελικά η περίπτωση αποκαταστάθηκε με ακίνητη μεταλλοκεραμική προσθετική εργασία. (Προσθετολόγος: Μ. Πάτρας) -
Εικόνα 16: 16Α: Έλλειμμα κάτω αριστερής περιφερικής γναθεκτομής για την αντιμετώπιση καρκίνου του βλεννογόνου του στόματος. 16Β: Αποκατάσταση του ελλείμματος με λαγόνιο οστικό αυτομόσχευμα και πλέγμα τιτανίου. 16Γ: Τοποθέτηση 4 οδοντικών εμφυτευμάτων στην αποκατεστημένη γνάθο. 16Δ: Κατασκευή ακίνητης γέφυρας 5 δοντιών στηρίζομενης στα 4 εμφυτεύματα. (Προσθετολόγος: Μ. Σταυριδάκης)
Όλες οι παραπάνω μέθοδοι έχουν μακρόχρονη βιβλιογραφική τεκμηρίωση και τα βιοϋλικά που χρησιμοποιούνται έχουν καταξιωθεί σε ό,τι αφορά στη βιοσυμβατότητά τους και στην προβλεψιμότητα των αποτελεσμάτων που επιφέρουν. Καθοριστικό ρόλο στην επιτυχή έκβαση της ανάπλασης παίζει η εμπειρία του επεμβαίνοντος χειρουργού και η εξασφάλιση ιδανικών συνθηκών ασηψίας στο ιατρείο ή στο νοσοκομείο.